Nhà Ống Nguy Hiểm Khi Cháy Hơn Chung Cư? Sự Thật Ít Ai Biết

Nhà ống là kiểu thiết kế phổ biến tại các khu đô thị, giúp tận dụng tối đa diện tích và tiết kiệm chi phí, phù hợp với các gia đình có khả năng tài chính hạn chế. Tuy nhiên, chính những đặc điểm cấu trúc này lại khiến nhà ống dễ trở thành một chiếc “bẫy kín” rất nguy hiểm khi có hoả hoạn xảy ra.

Thực tế đáng lo ngại: khoảng 70% nhà ở tại Hà Nội là nhà ống. Thống kê cho thấy cháy nổ tại nhà riêng lẻ chiếm 42–60% tổng số vụ cháy, và 80–90% nạn nhân tử vong trong các vụ hỏa hoạn đều thuộc nhóm nhà ở kiểu này. Điều này cho thấy nhà ống nguy hiểm khi cháy hơn cả chung cư, dù nhiều người vẫn lầm tưởng chung cư mới là nơi đáng lo.

Để giảm thiểu rủi ro, người dân cần hiểu rõ vì sao nhà ống nguy hiểm khi cháy và chủ động trang bị các phương án thoát nạn an toàn.

Vì sao Nhà Ống cực kỳ nguy hiểm khi cháy hơn Chung cư?

Nhà ống gây hậu quả nghiêm trọng khi xảy ra hỏa hoạn chủ yếu do chính cấu trúc đặc trưng của loại hình nhà này.

1. Chỉ có một lối thoát hiểm duy nhất – lý do khiến nhà ống nguy hiểm khi cháy

Hầu hết nhà ống thường chỉ có một lối thoát hiểm duy nhất là cửa chính ra vào tại tầng một, và không có lối thoát hiểm phụ khác. Khi đám cháy bùng phát, lối thoát hiểm duy nhất này có thể bị lửa bao vây, khiến người bên trong mất cơ hội sống sót,.

Nhiều nhà có cửa sân thượng nhưng bị khóa kín quanh năm để chống trộm. Điều này vô tình loại bỏ phương án thoát hiểm thứ hai.

Bên cạnh đó, cửa cuốn – cửa sắt – cửa lưới thép rất kiên cố nhưng lại vô cùng nguy hiểm khi cháy vì:

• Mất điện không mở được.

• Nhiệt độ cao làm biến dạng, kẹt cuốn.

• Cản trở lực lượng cứu hộ tiếp cận.

2. Cấu trúc cầu thang tạo hiệu ứng “ống khói” – nguy hiểm khi cháy đến mức tử vong nhanh

Nhà ống có thiết kế kín, với ba mặt là tường, dẫn đến khả năng thông gió kém. Cấu trúc chỉ có một cầu thang thẳng đứng với khoảng hở giữa nhà tạo ra hiệu ứng “ống dẫn khói”. Khi xảy ra hỏa hoạn:

>>> Hầu hết nguyên nhân tử vong từ các đám cháy đều do ngạt khói, khí CO. Tìm hiểu tại đây <<<

• Khói và khí độc CO sẽ theo trục thẳng đứng này nhanh chóng phong tỏa cầu thang và các tầng trên.

• Chỉ trong khoảng 30–60 giây, tầng trên đã bị bao phủ bởi khói đen đặc.

• Người chạy xuống cầu thang rất dễ ngạt khí CO, dẫn đến mất ý thức trước khi gặp lửa.

Đây là nguyên nhân chính khiến nhà ống nguy hiểm khi cháy hơn chung cư, nơi có buồng thang chống khói, quạt tăng áp, và hệ thống báo cháy tự động.

3. Thiết kế “chuồng cọp” khiến nhà ống gần như là chiếc bẫy khi cháy

Các tầng lầu, ban công, và tầng tum của nhà ống thường được thiết kế theo dạng “chuồng cọp” – những lồng kín được hàn lưới sắt bao quanh.

Thiết kế này ban đầu nhằm chống trộm nhưng lại khiến người bên trong gần như không có lối thoát khẩn cấp ra ngoài vì:

• Không thể thoát ra ban công hoặc cửa sổ.

• Lực lượng cứu hộ phải mất thời gian phá “chuồng cọp”.

• Khói nóng tích tụ trong không gian kín → tăng nguy cơ tử vong.

4. Nguy hiểm khi cháy do Địa hình hẻm nhỏ cản trở xe cứu hỏa

Vị trí của nhiều nhà ống nằm sâu trong hẻm nhỏ, với ngõ vào thường hẹp và quanh co. Điều này gây khó khăn cho:

• Xe cứu hỏa không vào được

• Triển khai vòi chữa cháy gặp khó khăn

• Thời gian tiếp cận kéo dài → nhiệt độ tăng mạnh → khói dày đặc

Cấu trúc hẹp khiến khói tích tụ nhanh – yếu tố gây tử vong hàng đầu trong hỏa hoạn.

Vì sao sự thiếu quy chuẩn làm tăng nguy hiểm khi cháy ở Nhà Ống?

Sự khác biệt lớn nhất giữa nhà ống và chung cư nằm ở quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC), khiến mức độ nguy hiểm khi cháy ở nhà ống riêng lẻ cao hơn.

Ngược lại với nhà ống, chung cư có nhiều ưu điểm an toàn hơn vì chúng được xây dựng theo các tiêu chuẩn PCCC nghiêm ngặt, thường có nhiều lối thoát hiểm thứ hai (thang bộ, thang thoát hiểm) và hệ thống báo cháy, chữa cháy cố định,,.

1. Nhà ống riêng lẻ hầu như không có tiêu chuẩn thoát hiểm bắt buộc

Hiện nay, Luật PCCC và các văn bản liên quan đều không yêu cầu cụ thể về phòng cháy đối với nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng (trừ nhà kết hợp kinh doanh).

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn PCCC cho nhà và công trình (Quy chuẩn 06) không áp dụng đối với nhà ở riêng lẻ từ 6 tầng trở xuống.

Do đó, người dân tự xây nhà ống, không cần thẩm duyệt thiết kế PCCC, dẫn đến những ngôi nhà này hầu như:

• Không có hệ thống báo cháy

• Không có lối thoát hiểm thứ hai

• Sử dụng vật liệu dễ cháy (gỗ, nhựa)

Vì vậy nhà ống luôn nằm trong nhóm nguy hiểm khi cháy cao nhất.

2. Mức độ nguy hiểm khi cháy phụ thuộc vào ý thức tự giác

Do thiếu quy chuẩn bắt buộc, việc đảm bảo an toàn PCCC cho nhà ống riêng lẻ trông chờ vào sự tự giác của người dân và vận động của chính quyền. Dẫn đến:

• Người dân tự thiết kế theo nhu cầu, không tính đến PCCC.

• Lối thoát hiểm phụ bị khóa, bịt kín hoặc không có.

• Cửa chuồng cọp không có khóa mở từ bên trong.

Điều này khiến nhà ống mất hoàn toàn khả năng thoát nạn khi cháy.

Cách thoát nạn an toàn khi đối mặt với nguy hiểm khi cháy ở Nhà Ống (Nhà Phố)

Cấu trúc nhà ống khiến khói và lửa dâng từ dưới lên rất nhanh, đặc biệt tại khu vực cầu thang – vốn là đường thoát duy nhất. Vì vậy, gia đình cần nắm rõ quy trình thoát nạn và chuẩn bị sẵn thiết bị thoát hiểm cá nhân để chủ động khi sự cố xảy ra.

Quy trình 5 bước sống còn khi có nguy hiểm khi cháy cho nhà ống

>>> Trang bị Mặt Nạ Lọc Khói – Bảo vệ hô hấp, an toàn thoát hiểm trong đám cháy tại đây <<<

1. Báo động cho cả nhà bằng cách hét to,…
2. Đóng cửa phòng có đám cháy ngay lập tức để ngăn lửa và khói lan rộng, đồng thời hạn chế gió thổi vào tăng nguồn oxy. Quy tắc đóng cửa có thể giúp giảm 90% khói.
3. Nhanh chóng đeo mặt nạ thoát hiểm/mặt nạ lọc khói – CO (nếu đã trang bị sẵn từ trước) để bảo vệ đường thở và mắt, duy trì tỉnh táo khi thoát hiểm. Nếu không có mặt nạ: dùng khăn/vải thấm nước bịt kín mũi miệng, nhưng không thể lọc khí CO.
4. Di chuyển thấp sát đất, bò hoặc đi khom vì không khí sạch và mát thường nằm ở tầng thấp hơn.
5. Di chuyển theo lối thoát gần nhất. Khi đã tạm thoát ra, gọi số cứu hỏa 114 để được ứng cứu.

Thoát hiểm khẩn cấp qua lối phụ (khi lối chính bị chặn)

Khi đám cháy bùng lên từ tầng trệt, cầu thang của nhà ống nhanh chóng trở thành ống khói dày đặc, khiến bất kỳ ai cố chạy xuống đều có thể ngạt chỉ trong vài hơi thở. Đặc biệt nguy hiểm khi bạn không kịp đeo mặt nạ lọc độc, hoặc khói đã bao trùm toàn bộ lối thoát, khiến việc di chuyển gần như bất khả thi.

Ở thời điểm đó, lối thoát phụ và thiết bị thoát hiểm cá nhân chính là con đường duy nhất giúp bạn tự cứu mình. Trong nhiều vụ cháy nhà ống, lối cầu thang duy nhất bị lửa chặn đứng. Vì vậy, mỗi nhà bắt buộc nên có phương án thoát nạn phụ, đặc biệt là từ ban công hoặc cửa sổ.

Dùng dây cứu hộ có điều tốc – giải pháp an toàn cho mọi tầng

Dây cứu hộ điều tốc là thiết bị bắt buộc nên có trong mỗi gia đình, đặc biệt là nhà ống, nhà phố nhiều tầng. Ưu điểm của loại dây này:

• Dùng được cho mọi tầng: từ tầng 2, tầng 3 đến tầng 5–7 hoặc cao hơn, miễn là có cửa sổ, ban công hoặc vị trí móc dây chắc chắn.

• Tự động điều chỉnh tốc độ tụt xuống: không cần kỹ năng, không sợ trượt tay, không bị tụt nhanh mất kiểm soát.

• Phù hợp mọi đối tượng: người lớn tuổi, phụ nữ, thậm chí trẻ em đều dùng an toàn.

• Thoát từng người một, tốc độ ổn định, không bị tắc như cầu thang trong hoảng loạn.

• Sẵn sàng sử dụng trong vài giây, nhỏ gọn, để được ngay trong phòng ngủ.

Trong cấu trúc nhà ống – nơi chỉ có một lối ra – việc trang bị dây cứu hộ điều tốc là giải pháp duy nhất giúp bạn chủ động thoát ra ngoài khi đám cháy xảy ra vào ban đêm hoặc khi khói đã chặn kín cầu thang.

4 sai lầm chết người cần tránh khi gặp nguy hiểm khi cháy

Khi hoảng loạn, rất nhiều người mắc phải những hành động làm giảm cơ hội sống sót:

• Chạy lên sân thượng nhưng cửa bị khóa: Phổ biến ở nhà ống rất nhiều nhà khóa cửa sân thượng chống trộm → không thoát được → mắc kẹt.

• Trốn trong nhà vệ sinh: Nhà vệ sinh không kín khói, khí độc lọt vào rất nhanh. Không có đường thoát, không có thiết bị bảo vệ đường thở.

• Chỉ lấy khăn ướt che miệng: Làm giảm hơi nóng nhưng không ngăn được CO, khí độc gây tử vong chỉ trong vài phút.

• Mở cửa khi ngoài đang cháy lớn: Tạo luồng gió mạnh, khiến lửa bùng lên và khói tràn ập vào.

Giải pháp kỹ thuật và ý thức để giảm thiểu nguy hiểm khi cháy ở Nhà Ống

Để phòng tránh và hạn chế hậu quả nguy hiểm khi cháy, cần nâng cao ý thức cảnh giác và trang bị thiết bị phù hợp.

1. Điều chỉnh thiết kế Nhà Ống để giảm thiểu nguy hiểm khi cháy

Theo các kiến trúc sư, để đảm bảo an toàn PCCC, cần điều chỉnh thiết kế nhà ống:

• Tạo lối thoát khói: Xây các giếng trời “mở” bằng khung thép và che phía trên bằng kính chịu lực, không bịt kín. Thiết kế này giúp thoát khói độc nhanh nếu xảy cháy.
• Mở lối thoát hiểm thứ hai: Tại mỗi tầng cần có ít nhất một ban công thông thoáng.
• Xử lý “chuồng cọp”: Nên tháo dỡ lưới sắt ở lan can. Nếu không thể tháo dỡ, cần làm thành cửa mở được, có chốt bên trong và chìa khóa được đặt treo gần đó hoặc ở nơi dễ thấy.
• Thiết kế cửa chính tầng 1: Nếu lắp đặt cửa cuốn, cần phải có cả bộ lưu điện và bộ tời bằng tay để mở cửa khi mất điện.

2. Trang bị thiết bị thoát nạn giảm nguy hiểm khi cháy

Mỗi nhà cần trang bị các thiết bị vật dụng có thể chữa cháy khẩn cấp trước khi lực lượng cứu hỏa tới:

• Dây cứu hộ có điều tốc: Dây cứu hộ thoát hiểm nên có độ dài bằng chiều cao ngôi nhà và có khả năng chịu tải khoảng 100kg. Loại dây cứu hộ có lõi thép có khả năng chống cháy, chống biến dạng ở nhiệt độ cao tới 1300 độ C. Bộ điều tốc tự động có tốc độ hạ khoảng 1m/s, phù hợp cho cả người lớn tuổi và trẻ em.

• Mặt nạ lọc khói CO: Giúp lọc khói, hơi độc và khí CO – thủ phạm gây tử vong nhanh nhất trong đám cháy. Ví dụ: mặt nạ lọc độc EH60 cho thời gian bảo vệ đường thở tối thiểu 60 phút.

• Chăn chống cháy: Còn gọi là chăn dập lửa, làm từ sợi thủy tinh, chịu được nhiệt độ tới 700 độ C, giúp cách nhiệt, chống cháy khi quấn quanh người để thoát nạn.

• Bình chữa cháy mini: Chỉ nên dùng để dập đám cháy nhỏ mới phát sinh. Lưu ý không nên dùng để dập đám cháy có chất gốc kim loại kiềm/kiềm thổ vì sẽ làm cháy mạnh hơn.

• Bóng chữa cháy tự động: Là thiết bị chữa cháy tự động kích hoạt khi gặp nhiệt độ cao hoặc tiếp xúc với ngọn lửa. Bóng sẽ tự nổ và phun chất chữa cháy xung quanh, phù hợp đặt ở bếp, nhà kho, khu vực có nhiều thiết bị điện. Đây là giải pháp phòng tránh an toàn ngay từ ban đầu khi ngọn lửa vừa mới phát sinh.
•  Lắp đặt hệ thống báo cháy cho ngôi nhà của bạn.

3. Ý thức phòng ngừa – yếu tố then chốt giảm nguy hiểm khi cháy

• Ngăn ngừa vật liệu dễ cháy: Không trữ hóa chất dễ bắt lửa trong nhà như xăng, dầu. Vật dụng dễ cháy cần để riêng, không đặt gần nguồn điện, khu vực bếp, hoặc nơi có nhiệt lượng cao.
• Đảm bảo lối thoát hiểm thông thoáng: Không để nhiều đồ dùng ở cầu thang, lối thoát hiểm chính.
• Sử dụng điện và gas an toàn: Thường xuyên kiểm tra, bảo trì hệ thống đường điện. Luôn nhớ ngắt nguồn điện cho các thiết bị khi không sử dụng và tắt bếp ga trước khi rời khu vực bếp.
• Thờ cúng an toàn: Việc thắp hương thờ cúng, đốt vàng mã phải được thực hiện ở nơi an toàn, kín gió và thông thoáng. Luôn nhớ dập tắt tro bằng nước hoàn toàn.

Bảo hiểm cháy nổ – Giải pháp tài chính khi nguy hiểm khi cháy xảy ra

Dù đã thực hiện nhiều biện pháp PCCC, nguy cơ xảy ra cháy nổ vẫn không thể ngăn chặn hoàn toàn. Để giảm thiểu tổn thất khi xảy ra nguy hiểm khi cháy ở nhà ống, việc trang bị bảo hiểm cháy nhà ở (còn gọi là bảo hiểm cháy nổ nhà tư nhân) là bí kíp quan trọng.

Bảo hiểm cháy nổ nhà tư nhân giúp người được bảo hiểm được bồi thường cho những thiệt hại tài sản do các nguyên nhân cháy nổ thường gặp như:

• Các sự cố cháy, nổ ngoài ý muốn.
• Cháy nhà ở do sấm sét, động đất, giông bão, núi lửa phun trào, cháy rừng.
• Sự cố cháy nổ do nguyên nhân gián tiếp như các tai nạn rơi máy bay, tông xe.

Giải đáp thắc thường gặp

Nhà ống nguy hiểm khi cháy là một sự thật cần được nhận thức rõ, bởi tỉ lệ thiệt hại cao và mức độ thiệt hại lớn do cấu trúc “ống khói” và “chuồng cọp” bịt kín,,. Chỉ một đến hai phút chậm trễ có thể mất mạng vì khói CO.

Do đó, hãy phòng hơn tránh bằng cách áp dụng triệt để những kinh nghiệm phòng cháy và thoát hiểm an toàn, đồng thời luôn trang bị các thiết bị thoát nạn bắt buộc và bảo hiểm cháy nổ nhà định kỳ mỗi năm.